İran’da Çocuk Evliliği

  • Basım Yılı: 2021
  • Baskı Sayısı:

İran, Orta Doğu’da çocuk evliliğinin yaygın görüldüğü ülkelerden biridir ve bu durum, ülkede geçmişten günümüze süregelen bir olgudur.

Çocuk evliliği (Far. izdevac-ı zudhengam/İng. child marriage) dünyanın birçok ülkesinde görülen sosyal bir olgu/mesele olup niteliği ve gerekçeleri toplumdan topluma değişkenlik arz etmektedir. Ne var ki yerel hukuki metinlerde evlilik yaşı her ülkede farklılık gösterdiği için çocuk evliliğine dair ülkelerin veri hesaplama ölçütleri aynı değildir. Bu da küresel ölçekte çocuk evliliğine dair veri toplamayı zorlaştırmaktadır. Ancak Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu tarafından 20 Kasım 1989 yılında kabul edilen Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne göre 18 yaşına kadar her insanın çocuk kabul edildiği dikkate alınarak kadın veya erkek fark etmeksizin zikredilen yaş sınırı altındaki evlilikler, araştırmacılar tarafından çocuk evliliği ya da başka bir deyişle erken evlilik olarak kabul edilmektedir. Bireylerin, biyopsikososyal gelişim evresini tamamlamadan eş sorumluğunu alması yalnızca bireysel değil toplumsal sorunlara da zemin teşkil etmektedir. Her ne kadar çocuk evliliği, terimsel açından her iki cinsi kapsasa da bu tür evliliklerde esasen kız çocukları, psikolojik ve fizyolojik açıdan mağduriyet yaşadıklarından ilgili literatüre göz atıldığında çocuk evliliğinden, çoğunlukla kız çocuklarının erken evlenmesi ya da evlendirilmesinin kastedildiği görülmektedir. Bu çerçevede çalışmanın genelinde, çocuk evliliği terimiyle aksi yazılmadığı sürece kız çocuklarının evliliğine göndermede bulunulacaktır.